แรงบันดาลใจให้สร้างพระบรมราชานุเสาวรีย์ รัชกาลที่ 5
แรงบันดาลใจให้สร้างพระบรมราชานุเสาวรีย์
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระปิยมหาราช
... โดย ผอ.เสาวนีย์ คันธาแก้ว ...
??????? การที่จะพัฒนาโรงเรียนให้ก้าวไกล เพื่อเปิดโอกาสทางการศึกษาสู่โลกอนาคตนั้นไม่เพียงพอแต่จะทุ่มใจเททุนเท่านั้น บางขณะบางสถานการณ์ต้องวางชีวิตเป็นเดิมพัน เพราะอุปสรรคนั้นใหญ่หลวง หนักหนาสาหัส ถึงขั้นตัดสินใจ "เป็นไงเป็นกัน" ก็มีแต่...
??????? ย้อนอดีตไปในปีพุทธศักราช 2535 กรุงเทพมหานครได้ดำเนินการขยายโอกาสทางการศึกษาตามมติของคณะรัฐมนตรี โรงเรียนประชานิเวศน์นั้นมีความพร้อมอยู่แล้ว แต่เมื่อมองลึกไปในอนาคต 2-3 ปีข้างหน้า สถานที่โรงเรียนประถมไม่เพียงพอกับความเติบใหญ่ของโรงเรียน และของนักเรียนมัธยมเป็นแน่ ยิ่งถ้ามองไกลไปอีก 1 หรือ 2 ทศวรรษข้างหน้าแล้วโรงเรียนจะต้องขยายและเติบโตกว่าเดิมอีกหลายเท่าอย่างแน่นอน ความจริงแล้วการพัฒนางานแปลก งานใหม่ โดยเฉพาะงานด้านการศึกษา เป็นเรื่องละเอียดอ่อน และยากยิ่งนักที่จะดำเนินการและสร้างคุณภาพ เป็นที่ต้องตาประทับใจของท่านผู้ปกครอง แม้จะทราบว่าเป็นเรื่องที่ใหญ่ จะต้องเดิมพันด้วยชีวิตก็ตาม
??????? ความใฝ่ฝันของข้าพเจ้าในขณะนั้นต้องการที่จะจัดสร้างโรงเรียนกรุงเทพมหานคร ให้เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาในฝัน ในรูปแบบพิเศษ เพื่อสร้างเยาชนให้มีคุณภาพสูง และใช้เวลาสั้นๆ เพื่อกระบวนการเรียนรู้ที่แปลกใหม่ ทันสมัย และเพื่อเป็นตัวอย่างให้จงได้ แต่ถ้าจะไปซื้อที่ดินแห่งใหม่คงต้องใช้ทุนทรัพย์หลายร้อยล้านบาท โดยเฉพาะพื้นที่ของโรงเรียน ปัจจุบันนี้ที่ดินราคาซื้อขายสูงถึงไร่ละ 80 ล้านบาท โรงเรียนมีที่อยู่ 10 ไร่ เมื่อคิดคำนวณแล้วคงไม่น้อยกว่า 800 ล้านบาท การที่กรุงเทพมหานครจะทุ่มเทงเงิน 800 ล้านบาท เพื่อซื้อที่ดิน สร้างโรงเรียนแห่งเดียวนั้นย่อมเป็นไปได้ยาก
??????? แต่แล้ววันประวัติศาสตร์ก็มาถึง เป็นวันที่ข้าพเจ้าดีใจ และมีความสุขมากที่สุดยากที่จะหาสิ่งใดมาเปรียบได้ เป็นนิมิตรหมายว่าจะได้สร้างโรงเรียนมัธยมในฝัน ให้เป็นจริงได้อย่างแน่นอน คือเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2536 ผู้บริหารกรุงเทพมหานคร โดยรองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร นายการุญ จันทรางศุ ลงนามในคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการขับไล่ผู้บุกรุกเข้าอยู่อาศันในที่ดินของกรุงเทพมหานคร และรื้อถอนอาคารเรือนแถวที่ทรุดโทรม เป็นแหล่งสลัม มีผู้บุกรุกอยู่ 72 ครอบครัว เพื่อจะสร้างโรงเรียนมัธยมในฝัน ซึ่งในคำสั่งนั้นข้าพเจ้าได้รับแต่งตั้งให้เป็นกรรมการและเลขานุการ และบุคคลสำคัญที่เป็นแรงใจให้งานสำเร็จ คือ ท่านศิริ เปรมปรีดิ์ ผู้อำนวยการสำนักการศึกษา ท่านอนันต์ ไทยเจริญ เจ้าหน้าที่ และข้าราขการกรุงเทพมหานคร ทุกหน่วยงาน รวมทั้งการเคหะแห่งชาติ ที่ได้ช่วยจัดสรรที่ดินให้ผู้บุกรุก 72 ครอบครัว ในพื้นที่ครอบครัวละ 19 ตารางวา ในราคาถูกมาก ท่านเหล่านี้เป็นผู้มีคุณูปการต่อโรงเรียน และการศึกษาของกรุงเทพมหานครอย่างยิ่ง ข้าพเจ้า และคณะครู ตลอดจนผู้ปกครองนักเรียนโรงเรียนประชานิเวศน์ ได้รับคำขอบคุณ และชมเชยจากท่านผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ศาสตราจารย์ ร้อยเอกกฤษฎา อรุณวงษ์ ณ อยุธยา ตามหนังสือที่ กท 3000/1857 และ กท 3000/19700 ลงวันที่ 3 พฤศจิกายน 2537 ที่ทำการไล่รื้อได้สำเร็จโดยใช้เวลาเพียง 1 ปีเท่านั้น และขณะเดียวกัน ข้าพเจ้า ได้รับความกรุณาจากคณะผู้บังคับบัญชา กรุงเทพมหานคร อนุมัติงบประมาณ 24 ล้านบาท ก่อสร้างอาคารเรียน 5 ชั้น 40 ห้องเรียน เป็นการเปลี่ยนรูปแบบอาคารเป็นลักษณะรูปทรงใหม่ตามที่ข้าพเจ้าขอได้เป็นหลังแรกของกรุงเทพมหานคร โดยท่านผู้อำนวยการศิริ เปรมปรีดิ์ ในสมัยนั้น ซึ่งข้าพเจ้า คณะครู นักเรียน และ ผู้ปกครอง ต้องจดจำจารึกไว้ไม่มีวันลืม
??????? ในระยะเวลาที่กำลังดำเนินการไล่รื้อนั้น เป็นช่วงวิกฤติของการทำงานต้องเผชิญกับอิทธิพลผู้บุกรุกพื้นที่ และท้องถิ่นที่ครอบคลุมอยู่ มีอุปสรรคปัญหานานัปการ ต้องทุ่มเทแรงกายแรงใจ อาศัยกลยุทธทุกรูปแบบ เดินหน้า รุกคืบทีละนิด เพื่อให้การไล่รื้อสำเร็จ โดยใช้ยุทธศาสตร์ที่สำคัญ ศาสตร์หลายด้าน คือ ภาษาศาสตร์ ศิลปศาสตร์ รัฐศาสตร์ นิติศาสตร์ และไสยศาสตร์ เป็นต้น เพื่อให้ผู้บุกรุกอาศัยออกจากพื้นที่ ด้วยความมุ่งมั่นที่จะฝ่าฟันอุปสรรคโดยวางชีวิตเป็นเดิมพัน เพื่อลูก จากโรงเรียนประถมเล็กๆ จะได้มีโรงเรียนมัธยมที่โอฬาร เป็นที่ศึกษาเล่าเรียน
??????? และด้วยความใฝ่ฝันมุ่งมั่นที่จะให้กรุงเทพมหานคร มีโรงเรียนมัธยมแบบควบวงจรทุกระดับ มีมาตรฐานการศึกษา และเพื่อให้ลูกหลานในชุมชนได้มีสถานที่เรียนชั้นดี ไม่ต้องดิ้นรนไปไกล จึงเกิดนิมิตดลใจให้ระลึกถึงสมเด็จพระปิยมหาราช ผู้ทรงปฏิรูปการศึกษาสมัยใหม่ขึ้นมาได้ จึงตั้งสมาธิจิตน้อมรำลึกถึงพระบุญญาธิการ ขอพระบารมีของพระองค์มาปกป้องคุ้มครองตน และปัดเป่าภัยพาล บันดาลให้การทำงานด้านการศึกษาให้สำเร็จด้วยการตั้งจิตอธิษฐานทุกครั้ง ทุกวันที่ดำเนินการโดยตั้งสัตยาธิษฐานว่า จะสืบสานเจตนารมณ์ด้านการศึกษาของพระองค์ให้ไพศาล ตามพระราชดำรัสที่ว่า "การเล่าเรียนในบ้านเมืองเรานี้จะต้องเป็นข้อสำคัญที่หนึ่ง ซึ่งฉันจะอุตส่าห์จัดทำให้เจริญจงได้"
??????? เมื่อมีปัญหาอุปสรรคจะต้องขอพรจากพระองค์อยู่เสมอ และที่น่าอัศจรรย์ยิ่งกว่านั้น งานที่ประสบผลสำเร็จมักจะเกิดขึ้นในวันอังคาร ซึ่งเป็นวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระองค์ ยิ่งเกิดแรงบันดาลใจเป็นพันเท่าทวี ที่จะสร้างพระบรมราชานุเสาวรีย์สมเด็จพระปิยมหาราช ประดิษฐานไว้หน้าโรงเรียน ให้เป็นเด่นสง่า เป็นที่เคารพสักการะบูชา ของคณะครู ผู้ปกครอง นักเรียน อีกทั้งประชาชนในย่านนี้จักได้ถวายสักการะบูชาชื่นชมพระบารมี โดยไม่ต้องเสียเวลาฝ่าภัยจราจร ไปยังลานพระบรมรูปทรงม้า
??????? เมื่อมาพิเคราะห์ถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ที่สามารถฝ่าฟันอุปสรรคมาได้งานลุล่วงลงรวดเร็วจนเห็นเป็นอัศจรรย์ประการหนึ่ง และอีกประการหนึ่งได้เกิดความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ที่ทรงทำคุณประโยชน์ต่อปวงชนชาวไทย ตลอดระยะเวลา 40 ปีที่ทรงครองราชย์ พระเมตตาของพระองค์ที่มีอยู่ในหมู่ชนชาวสยามที่ทรงเมตตาบริจาคมหาทานอันประเสริฐ กล่าวคืออภัยทาน การเลิกทาส ให้ประชาชนได้เป็นไทสมนามแห่งชาติ อันพระเมตตาคุณเป็นอาภรณ์อลงกตของพระมหากษัตราธิราชที่งามเสียยิ่งกว่าอลังการใดๆ และเป็นพระแสงอันมีฤทธิ์มีเดช ยิ่งกว่าพระแสงทั้งปวงอาจที่จะให้ทรงชนะทั่วไป เพราะว่าใจแห่งมนุษย์จะเอาชนะได้ด้วยเมตตาเท่านั้น
??????? ส่วนพระมหากรุณาธิคุณ ที่ได้ทรงพระอุตสาหะ ทรงพระราชดำริสรรพกิจน้อยใหญ่ เพื่อให้บังเกิดความสุขแก่ประชาชน เปรียบประหนึ่ง บิดาปรานี บำรุงเลี้ยงดูบุตรอันเป็นที่รักใคร่ สู้ทรงทนความลำบาก มุ่งหมายประโยชน์แห่งมหาชนเป็นที่ตั้ง ทรงอธิษฐานพระราชหฤทัย ที่จะทำนุบำรุงพระราชอาณาจักรให้สถิตสถาพร ให้เกิดความสามัคคีสโมสรในอาณาประชาชาติ มีพระวิริยะ พระขันตีคุณอันแรงกล้า ทรงอาจหาญในพระราชจรรยามิได้ย่อท้อต่อความยากลำบาก อาจละความสุขส่วนพระองค์เพื่อความสุขของไพร่ฟ้า ข้าแผ่นดินได้ พระองค์คือบุพการีของราษฎรที่ประชาชนทุกหมู่เหล่าขนานพระนามในปัจจุบันนี้ว่า "เสด็จพ่อ ร.5" เพราะเหตุนี้พระองค์จึงทรงเป็นพระปิยมหาราชที่เคารพของมหาชนตราบปัจจุบันนี้
??????? ทั้งหมดที่กล่าวมาบันดาลใจให้เกิดพลังศรัทธาที่เปี่ยมล้น ในการสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ ข้าพเจ้าจึงนำแนวความคิดนี้ไปปรึกษากับท่าน พล.ต.ต.โอภาส-คุณนันทา วีระสุนทร ซึ่งข้าพเจ้าได้ไปพบผู้ใจบุญ คือคุณบุญมา-คุณไพเราะห์ พึ่งทอง ได้กราบเรียนถึงการสร้างโครงสร้างฐานประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์เป็นอย่างดี และคุณนันทนาได้พาข้าพเจ้าไปพบ คุณพงษ์ศักดิ์ - คุณพรทิพย์ อารีรักษ์ ที่จังหวัดสระบุรี ร่วมสมทบทุนพร้อมกับคณะกรรมการโรงเรียนฝ่ายต่างๆ ดังที่ได้จารึกไว้ในฐานพระบรมราชานุสาวรีย์แล้ว คณะกรรมการดังกล่างต่างชัดแจ้งในบุญญาภินิหารของสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงที่ปรากฎอยู่เสมอ เปรียบเสมือนหนึ่งพระองค์ยังมีพระชนม์ชีพคอยปกป้องผองภัย เป็นศูนย์รวมยึดเหนี่ยวจิตใจของคนไทยทั้งชาติ อยู่ตลอดเวลา เป็นเหตุให้ร่วมกันจัดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระปิยมหาราช ซึ่งได้รับพระบรมราชานุญาตจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ให้ประดิษฐาน ณ โรงเรียนประชานิเวศน์ ฝ่ายมัธยม เพื่อเป็นที่สักการะเทิดบูชา สำหรับนักเรียน ผู้ปกครอง ครู ชุมชน และประชาชนทั่วไปตราบนานแสนนานตลอดกาล
* จากหนังสือน้อมรำลึก เนื่องในวโรกาสสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิด ลานพระรูป ร.5 และสระว่ายน้ำ ณ โรงเรียนมัธยมประชานิเวศน์
